۷۰ درصد دارایی‌های صنعت بیمه بدهی است

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی صتعت بیمه به نقل از خبرگزاری دانشجو، ریسک‌هایی که موسسه بیمه به دلیل عدم‌کفایت دارایی‌های جاری جهت ایفای تعهداتش با آن مواجه است به‌عنوان ریسک نقدینگی شناخته می‌شود. محاسبه این ریسک دارای پیچیدگی‌های خاصی است و تابع عوامل مختلفی بوده که خارج از کنترل شرکت بیمه است.

طبق آیین‌نامه شماره ۶۹ بیمه مرکزی محاسبه ریسک نقدینگی بدین‌صورت است که تفاضل بدهی جاری از دارایی جاری -درصورتی‌که حاصل آن مثبت باشد- در عدد ۳۶٫۱ که به‌عنوان ضریب ریسک شناخته می‌شود، ضرب خواهد شد. بدین ترتیب اگر میزان دارایی جاری شرکت از میزان بدهی جاری آن بیشتر باشد میزان ریسک نقدینگی صفر خواهد بود. در صورت مدیریت نکردن ریسک نقدینگی مخصوصاً در زمان بحران، شرکت با چالش اساسی روبرو خواهد شد. بنابراین مدیریت ریسک نقدینگی مخصوصاً در بازارهایی که از ثبات لازم برخوردار نیستند و شوک‌هایی خارج از توان بیمه به این صنعت وارد می‌شود، حائز اهمیت است.

پیش ازین میزگرد مبسوطی با حضور مدیر عامل بیمه البرز و مدیر کل حسابها و ذخائز بیمه مرکزی منتشر شد که به زوایای ریسک نقدینگی در صنعت بیمه ایران پرداخته شده که در لینک گرداب نقدینگی ، صنعت بیمه را می بلعد قابل مشاهده است .

در ادامه این گزارش منابع اصلی که بیمه‌گران برای مدیریت ریسک خود استفاده می‌کنند، معرفی می‌شود و نیز وضعیت شرکت‌های بیمه داخل کشور از بعد میزان ریسک نقدینگی با استناد به آمار سال ۹۵ بررسی خواهد شد.

منابع نقدینگی
شرکت‌های بیمه با فروش محصولات خود در قالب بیمه‌نامه‌های متنوع، در قبال مدیریت و پوشش ریسک‌های مختلف سایر کسب‌وکارها و حوزه‌های در معرض ریسک، حق بیمه‌ای دریافت می‌کنند. تجمع این ذخایر در شرکت و سرمایه‌گذاری آنها در سایر فعالیت‌ها به‌منظور توانمندسازی بیمه‌گران در راستای ایفای تعهداتشان آنها را در معرض ریسک نقدینگی قرار می‌دهد. طبق مطالعه‌ای که شرکت ارنست اند یانگ (EY) انجام داده است، بیمه‌گران ۱۰۰درصد پول نقد سپرده‌گذاری شده در بانک‌ها را به‌منظور مقابله با خطرات نقدینگی به کار می‌گیرند. همچنین این شرکت‌ها ۹۴درصد از سرمایه‌گذاری‌هایشان در اوراق بهادار را به‌منظور مدیریت ریسک نقدینگی به کار می‌گیرند. سایر ابزارهای مورداستفاده به ترتیب اهمیت سرمایه‌گذاری در سهام، مانده نقدینگی صندوق‌های مشترک و سرمایه‌گذاری یا پول نقد قابل‌تبدیل اشخاص حقوقی است که هرکدام به ترتیب ۶۵، ۵۹ و ۵۹ درصدشان صرف مدیریت ریسک نقدینگی در زمان موردنیاز می‌شود.

روند ذکر شده برای شرکت‌های داخلی نیز تا حدود زیادی مشابه است. شرکت‌های بیمه داخلی در سه دسته بخشِ دولتی(بیمه ایران)، بخش دولتی خصوصی شده(آسیا، البرز و دانا) و بخش خصوصی(سایر شرکت‌ها) تقسیم‌بندی شده‌اند که به ترتیب ریسک نقدینگی هرکدام را موردبررسی قرار خواهیم داد.

بیمه ایران
دارایی‌ها و بدهی‌های جاری دو عامل اصلی در تعیین میزان ریسک نقدینگی هستند. دارایی جاری شامل مجموع موجودی نقد، سرمایه‌گذاری کوتاه‌مدت، مطالبات از بیمه‌گذاران و نمایندگان، مطالبات از بیمه‌گران و بیمه‌گران اتکایی، سایر حساب‌ها و اسناد دریافتنی(اسناد دارای حداکثر دو سال سررسید) و سهم بیمه‌گران اتکایی از ذخایر فنی است. سپرده بانکی و اوراق مشارکت ذیل سرمایه‌گذاری‌های بلندمدت نیز جز دارایی‌های جاری هستند که در گزارش حاضر کل سرمایه‌گذاری‌های بلندمدت به دلیل در دسترس نبودن سهم ترکیب آن، در بخش دارایی جاری در نظر گرفته شده است.
بدهی‌های جاری نیز شامل مجموع بدهی به بیمه‌گذاران و نمایندگان، بدهی به بیمه‌گران و بیمه‌گران اتکایی، سایر حساب‌ها و اسناد پرداختنی و همچنین ذخیره خسارت معوق است. دارایی‌های جاری بیمه ایران معادل ۱۰۲هزار میلیارد ریال و کل دارایی‌ها ۱۴۷میلیارد ریال گزارش‌شده است. بدهی‌های جاری نیز ۶۰میلیارد ریال و مجموع بدهی‌ها ۱۴۱میلیارد ریال عنوان‌شده است. بدهی کل بیمه ایران به دارایی کل آن معادل ۹۶درصد، سهم بدهی جاری از کل بدهی‌ها ۴۲٫۶درصد و سهم دارایی جاری از کل دارایی‌ها معادل ۶۹٫۳درصد به‌دست‌آمده است. همچنین بدهی جاری به دارایی جاری ۵۹درصد را نشان می‌دهد که تا مرز ۱۰۰درصد(بالاتر از ۱۰۰درصد موجب نشان دادن ریسک نقدینگی می‌شود) فاصله زیادی دارد.

لازم به ذکر است که کل دارایی صنعت بیمه معادل ۴۳۲٫۳هزار میلیارد ریال، دارایی جاری آن ۳۵۱٫۶هزار میلیارد ریال، کل بدهی ۳۷۴٫۵هزار میلیارد ریال و بدهی جاری معادل ۱۳۱٫۲هزار میلیارد ریال بوده است. ۸۵٫۲درصد دارایی‌ها، دارایی جاری و ۴۴٫۶درصد بدهی‌ها، بدهی جاری بوده است. سهم کل بدهی‌های صنعت بیمه به کل دارایی‌های آن معادل ۷۱٫۷درصد به‌دست‌آمده است. همچنین بدهی جاری به دارایی جاری معادل ۳۵٫۴درصد است، این نسبت تنها درصورتی‌که بالاتر از ۱۰۰درصد باشد به‌عنوان ریسک نقدینگی برای صنعت بیمه شناخته می‌شود.

ریسک نقدینگی در دولتی‌های خصوصی شده
بیمه آسیا، البرز و دانا که ۲۴٫۴درصد بازار را در اختیار داشته‌اند، ارزش کل دارایی‌های آنها بیش از ۸۴هزار میلیارد ریال، ارزش دارایی‌های جاری حدود ۷۲هزار میلیارد ریال، بدهی جاری ۲۳هزار میلیارد ریال و مجموع بدهی ۷۵هزار میلیارد ریال بوده است

۸۹درصد دارایی‌ها زیر عنوان بدهی جای گرفته است. ۳۰٫۸درصد بدهی‌ها در گروه بدهی جاری و ۸۵٫۱درصد دارایی‌ها در گروه دارایی جاری قرار دارد. بدهی جاری به دارایی جاری بخش دولتی‌های خصوصی شده نیز ۳۲درصد است. بیمه دانا با ۹۶٫۱درصد بیشترین مقدار و بیمه البرز با ۷۸٫۴درصد کمترین مقدار بدهی کل به دارایی کل را داراست.

ریسک نقدینگی شرکت‌های خصوصی
ارزش کل دارایی‌های ۳۷٫۶درصد صنعت بیمه یعنی شرکت‌های خصوصی، معادل ۲۰۰٫۴هزار میلیارد ریال و دارایی‌های جاری ۱۷۸هزار میلیارد ریال گزارش‌شده است. کل بدهی‌های این بخش ۱۵۶٫۲هزار میلیارد ریال و بدهی‌های جاری نیز ۴۷٫۷هزار میلیارد ریال بوده است.

۷۷٫۹درصد حاصل تقسیم کل بدهی‌ها به‌کل دارایی‌های شرکت‌های خصوصی است. سهم دارایی‌های جاری از کل دارایی‌ها معادل ۸۸٫۸ و سهم بدهی‌های جاری از کل بدهی‌ها ۳۰٫۵درصد به‌دست‌آمده است. همچنین حاصل تقسیم بدهی جاری به دارایی جاری عدد ۲۷درصد را نشان می‌دهد.
همان‌طور که گفته شد حدود ۷۲درصد دارایی‌های صنعت بیمه به‌صورت بدهی بوده که سهم بدهی‌های جاری از کل بدهی‌ها در مقایسه با سهم دارایی جاری از کل دارایی‌ها حدود یک‌دوم (۴۴٫۶ در مقابل ۸۷٫۱ درصد) است. به همین دلیل که بیشتر دارایی‌ها به‌صورت دارایی جاری نگه‌داری می‌شود و از طرف دیگر بدهی‌های کمتری در قالب بدهی جاری قرار دارد،  اما توجه به مطالبات از بیمه‌گذاران و نمایندگان و مدیریت درست آن -که عدد قابل‌توجهی در بخش درآمدهای جاری آنها است- برای شرکت‌های بیمه بسیار اهمیت دارد و تا حد زیادی سنگینی بار ریسک نقدینگی در ایران بر روی این مطالبات قرار دارد.